Bir simulyasiyanın mənə öyrətdikləri: biznesi idarə etmək niyə bu qədər çətindir?
Bilkent Universitetinin Biznesin İdarə Edilməsi magistratura proqramı çərçivəsində Harvard Business Publishing Education platformasında yer alan müxtəlif biznes simulyasiyalarını təcrübədən keçiririk. Hazırda 40 həftəlik dövrü əhatə edən, fabrik, təchizatçı, distribütor və pərakəndəçi arasındakı münasibətlərin idarə edildiyi geniş bir təchizat zənciri simulyasiyası üzərində işləyirik.
Bu təcrübə mənə çox mühüm bir həqiqəti yenidən göstərdi: biznesi idarə etmək, xüsusilə istehsal, ehtiyat, sifariş və təchizat zənciri arasında tarazlığı qurmaq nəzəriyyədə göründüyündən qat-qat mürəkkəb prosesdir.
Üstəlik, əlimizdə süni intellektdən müxtəlif rəqəmsal alətlərə qədər çoxlu texnoloji imkan və qərar dəstəyi olmasına baxmayaraq, hətta yalnız simulyasiya mühitində belə bu prosesi idarə etmək ciddi diqqət, strateji uzaqgörənlik, koordinasiya və stres idarəetməsi tələb edir.
İndi bir də bütün bu qərarların real həyatda, real kapital, işçilər, müştərilər, vaxt təzyiqi və kommersiya məsuliyyəti altında verildiyini düşünün… Biznesi idarə etməyin və davamlı əməliyyat aparmağın nə qədər böyük əmək və məsuliyyət tələb etdiyini daha yaxşı anlayırsınız.
Hətta hazırda sinifdə, simulyasiyanın bir hissəsi olaraq yoldaşlarımız arasında “Niyə mal göndərmirsən?”, “Sifarişlər niyə qarşılanmadı?” kimi mübahisələr yaşana bilir. Bunlar təlim ssenariləri olsa da, real həyatda daha böyük kommersiya nəticələri və məsuliyyətlər doğurur.
Düşünürəm ki, bu simulyasiyanın mənə ən mühüm töhfələrindən biri biznes idarəçiliyinə yalnız rəqəmlər, cədvəllər və strategiyalar üzərindən deyil, bir-biri ilə bağlı yüzlərlə qərarın formalaşdırdığı bütöv bir sistem kimi baxmağı öyrətməsi oldu.
Həqiqətən, bütün müəssisələrimizə Allah köməkçi olsun. İstehsal edən, iş yeri yaradan, təchizat zəncirinin hər həlqəsində məsuliyyət götürən və iqtisadiyyata dəyər qatan bütün müəssisələrə asanlıqlar və bol qazanc arzulayıram…
